Cấu tạo thứ cấp của rễ chỉ có ở các cây hạt trần và các cây hai lá mầm sống lâu năm.

Khi trên những thân lá đầu tiên xuất hiện thì ở rễ xuất hiện cấu tạo thứ cấp. Cấu tạo thứ cấp của rễ do sự hoạt động của 2 tầng phát sinh: tầng sinh vỏ và tầng sinh trụ.

- Tầng sinh vỏ sinh ra phía ngoài một lớp bần và phía trong một lớp tế bào vỏ.

- Tầng sinh trụ (mô phân sinh bên, mô phân sinh thứ cấp)

Một số tế bào có vách mỏng bằng xenlulozơ, nằm giữa các bó libe và gỗ sơ cấp bắt đầu phân chia tạo nên một dãy tế bào có khả năng phân sinh. Các tế bào này dài ra và phân chia theo hướng tiếp tuyến về hai phía của libe sơ cấp, rồi nối với tế bào phân sinh của vỏ trụ tạo thành một vòng phát sinh liên tục. Lúc đầu tầng sinh trụ có dạng lượn sống, sau đó tròn dần lại.

Tầng phát sinh này hoạt động hình thành nên libe thứ cấp (libe II) ở phía ngoài và gỗ thứ cấp (gỗ II) ở phía trong. Nó sinh ra các tia ruột thứ cấp gồm các tế bào có vách mỏng bằng xenlulozơ có chức năng trao đổi chất và trao đổi khí giữa mô mềm ruột với các tổ chức bên ngoài.

Quan sát từ ngoài vào trong vi phẫu cắt ngang miền trưởng thành, cấu tạo thứ cấp của rễ gồm:

- Vỏ thứ cấp:

Vỏ thứ cấp là toàn bộ phần tách ra khỏi gỗ, có giới hạn trong cùng là tầng sinh trụ. Thành phần chủ yếu của vỏ thứ cấp là libe thứ cấp. Các tế bào mô mềm libe có kích thước lớn, tích luỹ tinh bột, inulin, tinh thể ... Ngoài ra, trong libe thứ cấp còn có các sợi. Do sự hoạt động của tầng sinh vỏ mà bên ngoài rễ xuất hiện lớp chu bì hay thụ bì, còn bên trong là lớp vỏ lục.

- Gỗ thứ cấp:

Gỗ thứ cấp của rễ gồm các yếu tố mạch, quản bào (yếu tố dẫn), sợi gỗ và mô mềm gỗ. Các mô mềm chứa nhiều chất dự trữ, phát triển nhiều hơn các mạch dẫn. Trong rễ thứ cấp chủ yếu là gỗ thứ cấp, nó thực hiện chức năng dẫn truyền, chống đỡ và dự trữ các chất dinh dưỡng.

Câu hỏi gợi ý tìm hiểu bài:

Gỗ thứ cấp và libe thứ cấp có đặc điểm gì khác nhau so với gỗ và libe sơ cấp? Sự phân hóa của gỗ và libe sơ cấp và thứ cấp như thế nào?