Cấu tạo lá cây Một lá mầm có những đặc điểm sai khác với lá cây hai lá mầm như :

- Lá cây thường không có cuống, chỉ gồm bẹ lá và phiến lá. Cấu tạo bẹ lá có nhiều điểm tương ứng với cấu tạo thân cây, còn cấu tạo cuống lá tương tự cấu tạo cuống lá Hai lá mầm.

- Cả hai lớp biểu bì trên và dưới đều có lỗ khí, do lá của nhiều cây một lá mầm thường xếp hơi thẳng đứng.

- Về cấu tạo thịt lá, các bó dẫn và cách xắp xếp bó dẫn (chi tiết nêu ở phần quan sát).

Khi quan sát lát cắt ngang lá cây Một lá mầm, vị trí lá cây trong họ lúa, ta thấy có cấu tạo như sau:

- Tầng cuticun phủ ngoài 2 lớp biểu bì của mặt lá, biểu bì có thấm thêm chất sáp như ở lá cây chuối hoặc có thêm chất silic như ở cây mía, cỏ tranh, lúa,... trong các họ lúa, ở lớp biểu bì trên còn có tế bào vận động thường xếp thành hình quạt. Đó là những tế bào đặc biệt, không bào chiếm gần hết khoang tế bào, kích thước lớn hơn hẳn các tế bào bên cạnh.

- Thịt lá thường không phân hoá thành mô giậu và mô xốp mà cấu tạo đông nhất bởi một mô mềm đông hoá, có thể chỉ gồm toàn mô giậu hay những tế bào đa giác hoặc hơi tròn có chứa lạp lục và để hở nhiều khoảng gian bào. Trong lá tre, cỏ tranh, các tế bào này lại có vách xếp nếp nhăn nheo rất đặc biệt.

- Có nhiều bó dẫn chính nằm trong mô mềm đông hoá có cấu tạo giống bó dẫn ở thân, xếp thành 1 hàng trong phiến lá tương ứng với các gân lá song song hay hình cung, còn các bó nhỏ phân thành mạng giữa các bó chính (H.3.46). Trong bó dẫn , số lượng mạch gỗ giảm nhưng tiết diện ngang của mạch thường khá rộng.

- Mô cơ rất phát triển tạo thành những cột nâng đỡ nối bó dẫn với biểu bì hoặc thành vòng mô cơ cứng bao quanh các bó dẫn.

- Bên ngoài vòng mô cứng là vòng các tế bào thâu góp.

Câu hỏi tìm hiểu bài:

So sánh cấu tạo giải phẫu lá cây hai lá mầm và lá cây một lá mầm?